رمضان ماه نزول قرآن و ضیافت الهی بر همگان مبارک باد...
همزمان با فرارسیدن ماه رحمت و مغفرت الهی و بهار قرآن در سراسر ممالک اسلامی، هموطنان ایرانی و همشهریان عزیزمان در شهرستان دیلم نیز همچون دیگر نقاط ایران اسلامی خود را پذیرای استقبال از این ماه پُرفیض و برکت نموده و با غبارروبی ، نظافت و آماده سازی اماکن مذهبی (حسینیه ها، مساجد و تکایا) به پیشباز آن شتافتند....
دیروز سه شنبه 20/6/86 و امروز چهارشنبه 21/6/86 مساجد و حسنیه های شهر بندر دیلم و در رأس آنها مسجد جامع امام خمینی(ره)، حسینیه اعظم، حسنیه اشرف، مسجدامیرالمونین(ع) و مصلی نمازجمعه و دیگر مساجد شهر با مشارکت و همکاری همشهریان عزیز بویژه بانوان متدین دیلمی برای میزبانی از ماه خدا غباروبی و نظافت گردیدند...
مدیریت وبلاگ ماهرویان ضمن تبریک و تهنیت فرارسیدن این ماه الهی از سنت حسنه ، نیکو و حرکت معنوی، آماده سازی و نظافت اماکن مذهبی برای استقبال از ضیافت الهی با همکاری همشهریان عزیز دیلمی ارج نهاده و از کلیه عزیزانی که در این امر خیر و نیکو همکاری و مشارکت داشته اند. کمال تقدیر و تشکر را دارد...
با آرزوی قبولی طاعات و عبادات هموطنان و همشهریان عزیز در این ماه نزول رحمت و مغفرت الهی....
«سی نیز» یا «شی نیز» یکی از محوطه های تاریخی، باستانی دهستان لیراوی از توابع شهرستان دیلم است. تل و تپه های به جا مانده از شهر تاریخی «سینیز» یا «شینیز» در میانه روستاهای حصار- گاودار و بندرامام حسن می باشد. به احتمال بسیار قوی شهر «سینیز» حداقل صد سال پیش از فتح شدن توسط لشکر اعراب، بنیانگذاری شده باشد.
· اوج دوره شکوفایی و رونق کشاورزی و تجاری بندر «سی نیز» در دوره ساسانیان بود. تجارت دریایی با روم و مصر و هند و ... کشت کتان و تهیه پارچه های «سینیزی» و تهیه روغن از دانه های خرما یا دانه های کتان در جای جای این شهر تاریخی و پر رونق فعال بوده اند.
· قدیمی ترین مورخ و جغرافیانویس اسلامی که در اثر خود از شهر تاریخی «سینیز» بحث کرده است، احمدبن یحیی بلاذری مولف کتاب «فتوح البلدان» می باشد و در گوشه ای از کتاب خود چنین ذکر می کند: مسلمانان شهر تاریخی سینیز را که در حوزه اردشیر قرار داشت در سال 19 هجری فتح کردند...
· استخری تاریخ نویس مولف کتاب «المسالک و الممالک» در سال 340 هجری قمری حدود 10 قرن پیش ظاهراً شهرهای «سینیز» و «مهروبان» را از نزدیک دیده است. این جهانگرد ایرانی اطلاعات منحصر به فردی درباره «سینیز» ارائه می دهد و می نویسد« سینیز شهری است بزرگتر از مهروبان و پارچه سینیزی که به اطراف و اکناف عالم فرستاده می شود از آنجاست.» استخری سینیز را از جمله شهرهایی می داند که در آنجا کتان بافته می شود و یاد می کند که در آنجا کارگاههای سلطنتی بوده است او می نویسد« سینیز در کنار خوری واقع است و فاصله آن به دریا نیم فرسنگ می باشد، گرمایش زیاد و سخت و نخلستان و میوه های گرمسیری دارد...»
· ابوالقاسم محمدبن ابن حوقل نیز یکی از نویسندگان قرن چهارم و صاحب کتاب«صورت الارض» است. این مولف در جای جای کتاب خود به بحث درباره دو شهر تاریخی «سینیز» و «مهروبان» پرداخته و ضمن توصیف این دو شهر که بر کنار دریا قرار دارند، پارچه های کتانی و سینیزی را بسیار می ستاید. او می نویسد« سینیز شهری از نواحی ارجان است که منبری دارد و پارچه های کتانی سینیز معروف است و در این امر همه اتفاق نظر دارند که عطر و مواد خوشبوکننده آنچنان که به این پارچه ها به سبب لطافت و نرمی که دارند، می چسبند به هیچ پارچه ای نمی چسبند. و گروهی معتقدند که این خاصیت پارچه های کتانی و سینیزی است...»
· محمد بن احمدالمقدسی مولف کتاب«احسن التقاسیم فی معرفه الاقالیم» در سال 375 یکی از برجسته ترین ارجان شناسان سده های اولیه اسلامی است او می نویسد« حکومت سنیز اکنون در قرن چهارم در دست دیلمیان است...» او به آداب و سنن منطقه نیز اشاره نموده و می نویسد« برای مجالس عزاداری فوت شدگان مردم سه روز در مسجد می نشینند... جنازه از طرف سر به قبرستان حمل می شود، مردان پیشاپیش تابوت و زنان به دنبال آنان حرکت می کنند در حالی که در خوزستان در طرفین تابوت به راه می افتند...»
· جامع ترین شرح در مورد سینیز را 145 سال پس از مقدسی، در سال 510 ابن بلخی در فارسنامه اینگونه ارائه می دهد« سنیز شهری است بر کنار دریا و حصارکی دارد و این سینیز میان مهروبان و جنابه است و جامه کتان بافند، سخت و لطیف آن را سینیز گویند(در غایت نازکی) اما داشتی نکند و جز خرما نخیزد و روغن چراغ و هوا و آب آن نیکو است. اگر چه در برخی فصول سال گرمای هوا زیادت گردد، از شیراز تا ساحلیات جنابه و سینیز و مهروبان شصت و دو فرسنگ است...»
· یاقوت حموی از مشهورترین جغرافی نویسان اسلامی قرن هفتم می باشد او در حدود سالهای 621تا623 در دیداری که از خرابه ها و ویرانه های شهر سنینز داشته اینگونه توصیف می کند«من در آن دیار(سینیز) ویرانه های بسیار قدیمی دیدم که به طور آشکارا حکایت از رونق و آبادانی این شهر تاریخی و پرقدمت داشته ولی اکنون خرابه ای است که تنها مردمانی فقیر و نیازمند در آن سکنی گزیده اند...»
بندر سینیز پس از ازدست دادن شوکت دیرین خود در دوره های صفویه، افشاریه و زندیه و قاجاریه به دهکده ای با چند امامزاده و خانواری اندک مبدل گشته است...
به هرحال با کنکاش در منابع تاریخی متعدد این امر بر همه ما ثابت گشته که سینیز یا شینیز از شهرهای تاریخی و پرقدمت این دیار بوده که روزگاری جاه و جلال و عظمت و رونق آن در داخل امپراتوری ایران و جهان جایگاهی درخورتحسین و شایسته داشته و نام آن در سراسر این دنیای گسترده بر سرزبانها جاری بوده است...
اداره جغـرافیـایی ارتـش در سـال 1330 «فرهنـگ جغـرافیایی ایـران» را تهیـه و منتـشر می کرد. در جلد هفتم آن شرح کامل و ارزنده ای از موقعیت بخش دیلم و شهربندردیلم بدین گونه به دست می دهد:
« دیلم نام یکی از بخش های هفت گانه شهرستان بوشهر، در شمال باختری شهرستان واقع و محدوده است از شمال باختر به شهرستان بهبهان، از خاور به بخش خشت شهرستان کازرون و از جنوب خاوری به بخش گناوه، از باختر و جنوب به خلیج فارس... هوای بخش دیلم گرم و مرطوب و شغل اهالی بخش زراعت و باغبانی و صیدماهی و باربری دریایی(جاشویی) است...
این بخش از یک دهستان بزرگ به نام «لیراوی» تشکیل شده است. مجموع قراء و قصبات آن 36 و نفوس آن (بخش دیلم) در حدود 12900 تن و قراء مهم آن عبارتند از: باباحسنی شمالی و جنوبی- حصار- گربه ای- گزلوری- احمدحسین- مال سنان- بویرات- شیخ زنگی و عامری است...
مرکز بخش و دهستان بندردیلم شهر دیلم است.... هوای این بندر جنوبی گرم و مرطوب، آب شرب آن از باران تأمین می شود. سکنه شهردیلم مطابق آخرین سرشمالی 3500 تن است...
شغل اهالی بندردیلم کسب و تجارت با کشورهای حوزه خلیج فارس و صیدماهی و محصولات دریایی است. در حدود 119 باب دکان، یک دبستان، شعبه بانک ملی، بخشداری، ژاندارمری، گمرک، گاردمسلح گمرکی، ثبت و آمار، دارایی، شهربانی، پست و تلگراف و تلفون در قصبه بندردیلم وجود دارد.
به واسطه کمی عمق خور و ساحل، کشتی های بزرگ نمی توانند به ساحل نزدیک شوند. قایقهای شراعی می توانند تا 1000 متری ساحل بیاسایند. و لنگرگاه کشتیهای بزرگ به تناسب از 5 تا 10 هزار گزی ساحل است...»
با دقت در متون تاریخی و نوشته های توصیفی در ارتباط با دیلم علاوه با آگاهی از چگونگی زندگی ساکنین و مردمان سخت کوش این دیار، برخی از معضلات و مشکلات عمده ، اصلی و همیشگی آن نیز به خوبی نمایان است. به طور مثال از زمانهای دور گذشته تا کنون بحث وضعیت نامناسب و کم عمقی خور دیلم برای تجارت و بازرگانی، تردد شناورهای باری و صیادی و ... یکی از معضلات فراروی توسعه شهرستان دیلم بوده که هنوز هم به قوت خود باقی است!!!....
بین سالهای 1315 تا 1318 حکومت بندردیلم به بخشداری بندردیلم تغییر نام پیدا کرد. نام برخی از بخشداران ، شهرداران، دانش آموزان، معتمدین ، شورای بخش و ... که از قدیمی ترین و ابتدایی ترین شهروندان و فعالان بندردیلم بوده اند را برای آشنایی شهروندان و خوانندگان گرامی و همشهریان خوبمان درج می نماییم.
بخشداران قدیمی بندردیلم...
· در یک سند تاریخی به تاریخ 27/12/1318 نام «فهیمی» کفیل بخشداری دیلم دیده می شود.
· در سند تاریخی دیگر به تاریخ 17/1/1319 نام «عابدی» بخشدار دیلم در آن سال دیده می شود.
· یکی از قدیمی ترین بخشداران بندردیلم نصرالله رستگار می باشد، که در نهم تیرماه سال 1319 به دیلم وارد شد و مشغول انجام وظیفه شدند.
· سید حسین علوی کنگانی به عنوان بخشدار فعال، خوش فکر و اصلاح گر بندردیلم در تاریخ 28/10/1329 در بخش بندردیلم فعالیت داشتند.
· اسناد دیگر از بهمن سال 1329 تا 1330 بخشدار دیلم را «خرمایی» معرفی می کنند.
· در سندی تاریخی دیگر در تاریخ 6/5/1347 نام بخشدار «منصوری» را می بینیم.
· و در اسناد سالهای 1352 تا 1357 نام «کفایی» را به عنوان بخشدار دیلم می بینیم.

شهرداران قدیمی بندردیلم....
§ اولین شهردار بندردیلم: «حاج عبدالرسول بشیری» بوده که نام او در اسناد سال 1337 بندردیلم دیده می شود.
§ دومین شهردار بندردیلم: شخـصـی فــرهنـگـی بــــه نــــام «کـمالی پور» بود.
§ سومین شهردار بندردیلم: «اسماعیل محسنی».
§ چهارمین شهردار بندردیلم: «حاج محمد زاهدی پور» بود.
§ یکی از آخرین شهرداران بندردیلم در قبل از انقلاب «ماشاالله کشاورزیان» بود که در تاریخ 6/4/1354 برای سناتور بوشهری پیام تبریک تلگرافی فرستاد. البته در همان روز آیت اله شریعت و پرویز خلیجی نیز پیامهای تبریکی از دیلم به تهران فرستاده اند.
شورای فعال بخش بندردیلم...
در سال 1329 همزمان با دوره بخشداری سید حسین علوی کنگانی شورای بخش دیلم با حضور رؤسای ادارات و معتمدین محلی از شهروندان بندردیلم فعالیت فراوانی را برای عمران و آبادانی شهردیلم شروع کرد.
چهار نفر از معتمدین محلی که از اعضاء شورای بخش بندردیلم بودند، عبارت بود از: «بشیر بشیری» - «عباس دیلمی پور» - «فرج الله مبارکی» و «رضا اخلاقی».
از جمله فعالیتهای مثبت و قابل ذکر این شورای فعال می توان به موارد زیر اشاره نمود:
ü آنها از سال 1329 ماهانه و یا هر پانزده روز قیمت اجناس دیلم را تعیین و اعلام عمومی می کردند.
ü پیگیری برای انتخاب مأمور فنی کشتارگاه دیلم.
ü تصویب اعطاء کت و شلوار به دانش آموزان دیلم به مبلغ 2125ريال برای تهیه 30 کت و شلوار.
ü پیگیری برای تأسیس کلاسهای اکابر در شهردیلم.
ü پیگیری برای احداث دبیرستان در بندردیلم.
ü درخواست پزشک، دارو و احداث درمانگاه و مرکز درمانی یا بیمارستان برای دیلم از جمله فعالیتهای شورای بخش بندردیلم در سال 1329 می باشد.
صورت اسامی دانش آموزان حوزه فرهنگ (کلاس ششم) بندردیلم در سال 1329

در آن زمان برای تأسیس دبیرستان در هر نقطه که پس از کلاس ششم ابتدایی از مراحل تحصیل دانش آموزان بود، حداقل 30 نفر دانش آموز یا فارغ التحصیل سال ششم ابتدایی نیاز بود، که متاسفانه علیرغم تلاش فراوان شورای بخش بندردیلم، به دلیل قبولی فقط 8 نفر از دانش آموزان که در جدول بالا اسامی تعدادی از آنها را ذکر نمودیم، امکان تأسیس دبیرستان در بندردیلم فراهم نگردید...