با درود و سلام فراوان:

برادران خوبمان آقایان: عبدالرضا شهبازی – صالحی فرد – شفیعی – راستی – گشتی و خواهر گرامی: معصومه راستی و دیگر دوستان که با نامهای مستعاری چون : بورضا- بواکبر- خودمانی- همشهری – دیلمی یل- دیلمی- جعفر و .... اظهار نظر نموده اید. از اینکه ما را شرمنده نموده، و با ارائه نقطه نظرات سازنده خود ما را در دستیابی به اهداف ترسیم شده و همچنین گام گذاشتن در مسیر رسالت وبلاگ ماهرویان که متناوباً عنوان داشته ایم(استفاده از فن آوری جدید در راستای بازشناخت تاریخ منطقه دیلم و لیراوی و .... ) کمال تشکر را داشته و داریم. امید که با ارشاد و راهنمائیهای شما سروران عزیز در توفیق یافتن به اهداف تعیین شده موفق باشیم...

درصدد هستیم که پس از درج تعدادی از پستها و ارزیابی نقطه نظرات خوانندگان، تا آنجایی که امکان داشته و دانش مان اجازه می دهد، پاسخگوی خواسته ها و دیدگاههای شما دوستان باشیم.

۱. در ارزیابی قبلی خود پس از درج چند پست ، دوستان دو خواسته عمده را مطرح نمودند. الف):  ذکر منابع و مآخذ استفاده شده در مطالب تاریخی و ب): نوشتن اسامی واقعی نویسندگان ماهرویان، ما تقریباً از دیدگاه خود و براساس رسالت ماهرویان به آن پاسخ دادیم و فکر نمودیم که دوستان را تا حدود زیادی قانع کرده ایم. اما با ادامه درج مطالب متوجه شدیم که هنوز برخی از دوستان همچنان اصرار دارند که نویسندگان ماهرویان با اسامی واقعی خود بنویسند، باید عرض نماییم به این خواسته شما حتماً جامه عمل خواهیم پوشاند، اما در فرصتهای آتی... علت عدم ذکر نام واقعی نویسندگان نیز به رسالت وبلاگ ماهرویان برمی گردد، که در حال حاضر قادر به بازگو نمودن آن نیستیم.

     و اما یک جمله دیگر عنوان داشته و کلام خود را در این مورد تمام می نماییم:     مهم نیست که چه کسی می نویسد... مهم این است که چه می نویسد، چگونه می نویسد، چه رسالتی دارد. و چه می گوید...

و اما در مورد مطلب دوم یعنی ذکر منابع و مآخذ باید همچون قبل عنوان داریم که بدلیل حجم بالای مطالبی که برای نگارش و بازگو نمودن مطالب، براساس هدفهای در نظر گرفته شده برای وبلاگ ماهرویان داریم. ذکر تمامی منابع و مآخذ در پایان پستها به نظر چندان زیبا نبوده و موجب کسالت خاطر دوستان، کتابی شدن مطالب ، ازدیاد طول نگارش پستها و ... خواهد شد. با تمام این تفاسیر تا آنجایی که امکان داشته باشد منابع را ذکر خواهیم نمود...

2. از دیگر نقطه نظرات و دیدگاه دوستان و خوانندگان برداشت نادرست این موضوع است که مدیریت وبلاگ ماهرویان انتقادپذیر نبوده و تحمل نقدشدن را ندارد. ما در اینجا با ندایی دوستانه، مشفقانه و برادرانه عنوان می داریم که آماده ارائه و استفاده از تمامی نقطه نظرات دوستان و درج مطالب آنان در وبلاگ خودشان ماهرویان هستیم و این نظر را که انتقادپذیر نیستیم به کلی رد می نماییم. خطاب به دوستان خوبمان برادران شهبازی و صالحی فرد و دیگر دوستان عنوان می نماییم منتظر استفاده از تمامی نقطه نظرات شما بوده و خواهیم بود. (برادر شهبازی در زمینه درج پست دوم شما یعنی نقد و بازبینی مطلب « دیلم در 121 سال پیش » هم اقدام خواهیم نمود. و علت عدم درج آن نیز تا کنون تصمیم اتخاذی از سوی نویسندگان ماهرویان در راستای تنوع بخشیدن به مطالب و پستها بوده است و لاغیر... )

در هرصورت و با تمام تفاسیر و توضیحات خالصانه عنوان داشته و می داریم. عاری از اشتباه و خطانیستیم و نیازمند یاری همه جانبه شما دوستان و خوانندگان گرامی هستیم.

پس منتظر دیگر نظرات سازنده اتان خواهیم ماند.....

مدیریت وبلاگ ماهرویان

http://mahryan.blogfa.com/

ویژگی های جمعیتی و انسانی دیلم:

بندردیلم به عنوان آخرین شهرستان استان بوشهر در منتهی الیه شمال غربی بوشهر واقع گردیده و ارتفاع آن از سطح دریا حدود 6 متر است. بندردیلم کنونی زمانی که توسط بهبهانی های مهاجر به عنوان محلی برای اسکان انتخاب و از همان روزها پایه و اساس شهر کنونی استحکام بخشیده شد، جمعیتی در حدود 700  نفر داشته است. (البته با کمی شک و تردید)، در حدود سالهای 1295 هجری شمسی (1916 میلادی) یعنی حدود 91 سال پیش که رضاخان میرپنج مقدمات به قدرت رسیدن خویش را تدارک می دید، جمعیت بندردیلم توسط « وادالا » نایب کنسول فرانسه در بوشهر که در آن ایام تحقیقاتی انجام داده بود، حدود 5000 نفر عنوان گردیده است. که این رقم در صورت درستی، نشان دهنده اهمیت و رونق تجاری- دریانوردی آن در بین سایر بنادر خلیج فارس و دریای عمان می باشد. بدین معنی که از لحاظ جمعیت بندردیلم در آن زمان در مقام ششم بنادر ساحلی جنوب ایران بعد از بنادر بوشهر،بندرعباس،بندرلنگه و چند بندر دیگر قرار داشته است. ولی با شگفتی در آمارگیری سال 1340 یعنی بعداز گذشت نیم قرن به رقم 5355 نفر برخورد می کنیم.با وجودی که این رقم هنوز نشان دهنده اهمیت بندردیلم نسبت به شهرهایی چون بندرگناوه (با جمعیت 4096 نفر)، کنگان، خورموج،اهرم،سعدآباد،بندرریگ و ... در آن سال می باشد. ولی عدم افزایش قابل ملاحظه جمعیت یا رشد کند جمعیت دیلم را در دو عامل می توان جستجو نمود:

نخست)-  آمار ارائه شده توسط «وادالا» کاملاً تخمینی بوده و ممکن است جمعیت واقعی دیلم در آن دوره کمتر از رقم ذکر شده توسط وی (وادالا) باشد.

دوم )-  اینکه عواملی چون قحطی، مهاجرت،امراض واگیردار و حوادث و سوانح غیرمترقبه و سایر عواملی که از آن اطلاع چندانی دردست نیست، منجر به کاهش جمعیت در آن نیم قرن شده باشد.

در هرحال این روند کند و آهسته آهنگ رشد جمعیت بندردیلم کماکان ادامه می یابد.و در شرایط کنونی با آمارگیریهای نسبتاً دقیق و سرشماریهای عمومی نفوس و مسکن که هر ده سال یکبار در کشورمان صورت می گیرد می توان به سیر رشد جمعیت دیلم نگاهی گذرا انداخت:

   1.      در سال  1355 جمعیت شهری دیلم برابر با 7261 نفر. ( کل بخش دیلم 15770 نفر)

2.      در سال 1365 جمعیت شهری دیلم برابر با 13009 نفر. (کل بخش دیلم 23516 نفر)

3.      در سال 1370 جمعیت شهری دیلم برابر 15000 نفر .(کل بخش دیلم 25481 نفر)

4.      در سال 1386 جمعیت شهری دیلم برابر 19969 نفر.(کل شهرستان دیلم29451 نفر)

(برگرفته از اطلاعات آماری سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان بوشهر)

نتیجه:

با توجه به اینکه یکی از شاخصه های کلی توسعه مناطق، آهنگ رشد مناسب و معقول جمعیت می باشد، که می تواند مزایای مطلوبی را به همراه داشته باشد(از مهمترین آن دستیابی به منابع و نیروی انسانی بهتر و اختصاص اعتبارات استانی و کشوری مناسب از سوی دست اندرکاران امر). می توان دریافت که شهرستان دیلم در نیم قرن اخیر از رشد مناسب جمعیتی برخوردار نبوده و این امر از هر حیث به شهرستان لطمه زده است، بنابراین راهکارهای اصولی و علمی لازم است تا علاوه بر اجراء عملیات کنترل جمعیت، شهرستان از آهنگ رشد مناسب جمعیت نیز برخوردار گردد....

همانگونه که بارها در طی این چند مدتی که از راه اندازی وبلاگ ماهرویان می گذرد عنوان داشته ایم رسالت وبلاگ ماهرویان را در چند بخش می توان خلاصه نمود:

¨       بازشناخت صورتی نو و تازه از تاریخ منطقه دیلم و دشت لیراوی.

¨       سیر  مراحل تکامل تاریخی منطقه از دیرباز تا کنون.

¨    بهره گیری از بازشناخت گذشته و رهنمون شدن به سوی آینده یعنی استفاده از نظریه « گذشته چراغ راه آینده » جهت شناخت قابلیتهای بالفعل و بالقوه منطقه دیلم و دشت بزرگ و پرقدمت لیراوی.

 با تمام این تفاسیر و به دنبال ارزیابی مدیریت وبلاگ ماهرویان برآن شدیم تا ضمن حفظ اصول و ارزشهای تعیین شده و حرکت در چارچوب هدفهای برشمرده، برای جذابیت، تنوع در مطالب، گیرا نمودن مقالات و گزارشات تحقیقی به همراه اضافه نمودن تصاویر و نقشه های قدیمی و جدید چند بخش دیگر نیز به وبلاگ اضافه نماییم.

 لذا از کلیه خوانندگان وبلاگ ماهرویان خواستاریم در زمینه اضافه نمودن بخشهای جدید به وبلاگ با ارائه نقطه نظرات خود ما را رهنمون باشند.ما برآنیم که بهترینها را برای شما به ارمغان آوریم... و در این راه به حمایت شما نیازمندیم.

بخشهای پیشنهادی ما برای اضافه نمودن به وبلاگ به قرار ذیل است:

1.    بخش یادش بخیر: بیان رخدادها و وقایع قدیم منطقه دیلم و لیراوی از زبان قدیمی های منطقه.

2.  بخش از دیلم چه خبر: بازگو نمودن حوادث ، وقایع و رخدادهای حال حاضر ( مثل مراسمات دینی، مذهبی – مراسمات ترحیم و فوت همشهریان ، مراسمات عروسیها، رخدادهای اجتماعی ، هنری، فرهنگی و .... ) در بندردیلم و در صورت امکان دهستانهای تابعه در دشت لیراوی.

3.  بخش طنزگونه دیلمی: ضرب المثلها، حکایتهای طنزآمیز، کنایه ها و مستعارات به کار گرفته شده در شهرستان (البته با حفظ حریم خصوصی شهروندان و احترام کامل به حقوق شهروندان).

4.    استفاده از نقطه نظرات دوستان برای اضافه نمودن بخشهای دیگر.....

نظر شما در این رابطه چیست؟

آیا بخشهای فوق الذکر را به مطالبمان اضافه نماییم؟

نوشته ای که در این پست ارائه می گردد. از جمله دست نوشته های دوست خوبمان برادر عبدالرضا شهبازی است که در وبلاگ همشهریهای خونگرممان دیلمی یل درج گردیده و با توجه به تناسب موضوع با رسالت وبلاگ ماهرویان  جالب دانستیم با کسب اجازه از برادر شهبازی در اینجا نقل نماییم:

در سال 1885 میلادی یعنی حدوداً 121 سال قبل، دو دانشمند و جهانگرد فرانسوی به نامهای " سی بابن و فردریک هوسه " در عهد زمامداری ناصرالدین شاه قاجار به ایران سفر کردند. این دو دانشمند فرانسوی که در رشته های علمی متخصص بودند و برای تحقیقات مردم شناسی، نژاد شناسی و باستانشناسی به ایران آمده بودند ضمن مسافرت علمی خود در خطه ی جنوبی ایران منجمله بندردیلم، سفرنامه ای عامه پسند که باب چاپ در روزنامه ای عمومی باشد به رشته ی تحریر درآوردند که هفت سال پس از آن مسافرت، در روزنامه ی مشهور و پرخواننده ی فرانسوی  " گردش به دور دنیا " با عنوان زیر به چاپ رسید:

A Travers la Perse Meridionale, 1885. Le Tour du Monde. 1892. Tome 2, pp. 66-128

 ترجمه ی این سفرنامه به دستور ناصرالدین شاه قاجار و توسط محمد حسن خان اعتماد السلطنه انجام شد. اعتماد السلطنه بواسطه ی علاقه به مباحث جغرافیایی و آشنایی با علوم مرتبط با آن، به تناسب بحث، توضیحات و تعلیقاتی بر نوشته های آن دو فرانسوی افزوده که به دلیل قدمت آنها، مبین علم و اطلاع افراد تحصیلکرده ی درباری در آن روزگار از مناطق جنوبی کشور است.

دو سیاح و محقق فرانسوی پس از عبور از بهبهان به بندردیلم می رسند و از آنجا به گناوه و دیگر نقاط جنوبی کشور رهسپار می شوند. بخش مربوط به بندردیلم از این سفرنامه را با هم می خوانیم:

" بندردیلم شهر کوچکی است و در آنجا ایرانیان یک قلعه دارند و اطراف آن مختصر نخلستانی است. منزل ما در خانه ی حاکم است. به واسطه ی پنجره هایی که در اطاقها تعبیه کرده اند، جریان هوا زیاد است و شخص به راحتی زندگی می کند. بندردیلم از بنادر بسیار خوب خلیج فارس است و در معنی، تجارتگاه هند و ایران و عثمانی است. در این بندر کشتی زیادی از هر ملت دیده می شود. اما ایرانیان اهتمامی در آبادی این بندر نمی کنند. هر نقطه ای که از طهران- مرکز دولتی –دورتر است به تناسب دوری، خرابتر است. بندردیلم که در منتهای جنوب ایران و سرحد است قهراً باید خرابتر از سایر جاهای دیگر باشد. میرزا عبدلله خان حاکم بندردیلم شخص تاجری است و در این دو سه شبی که ما در آنجا بودیم هر شب با خان حاکم، بالای بام مشرف به دریا می نشستیم. از اول شب تا وقت خوابیدن، متصل عاملهای خان می آمدند و خروج و ورود بارهای مال التجاره را به ارباب خود می گفتند و او ثبت بر می داشت. از وجنات خان پیدا بود که از تجارت فایده ی کلٌی می برد. ورود ما به بندردیلم یک نوع سعادتی بود. ما از این راههای بد و هوای گرم و هر نوع حوادث خلاص شدیم و به کنار دریا رسیدیم. از این به بعد آسوده خواهیم بود.

[ در اینجا اعتماد السلطنه مختصری درباره بندردیلم می نویسد. ]

مترجم گوید:

بندردیلم اسم قدیمش " مهروبان " یا " ماهی روبان " بوده است. دیالمه در سلطنت خود آنجا را آباد نمودند و اسم قدیم آن را عوض کرده، بندردیلم گفتند. "

مشخصات کتابشناختی سفرنامه ی مذکور به قرار زیر است:

سفرنامه جنوب ایران/تالیف: بابن و هوسه / ترجمه و تعلیقات: محمد حسن خان اعتماد السلطنه / تصحیح: میرهاشم محدث/ انتشارات دنیای کتاب / چاپ اول / زمستان 1363

اگر بخواهیم با نگاهی گذرا بخش دیلم را از دیدگاه منابع آب با دیگر نقاط ایران مقایسه کنیم متوجه می شویم که در این بخش در موقعیتی بسیار نامطلوب قرار داریم و در همان نگاه اول به طبیعت خشک و فاقد سبزی آن که زائیده کم آبی شدید منطقه می باشد، پی می بریم در بخش آب و منابع آبی منطقه دیلم و دشت یا جلگه لیراوی باید اذعان داشت چه از نظر ریزش باران و نزولات آسمانی و چه از نظر منابع آب از قبیل رودخانه های دایمی، چشمه، چاه و قنات قابل قیاس با نقاط پربار کشورمان حتی دیگر نقاط استانمان همچون دشتستان، دشتی و جم نیستیم.

آب های زیرزمینی منطقه دیلم  اعم از طرحهای آبخیزداری و آبخوان داری در منطقه چندان و یا به طور کل اصلاً مورد بررسی و کار کارشناسی قرار نگرفته و بهره برداری از چنین طرحهایی اصولاً در دستور کار مسئولین امر نبوده است. تنها رودخانه مهم و قابل ذکر در این منطقه رود زیدون (زهره) می باشد که با وجود اینکه در قلمرو یا حوزه سیاسی بخش دیلم واقع نشده، برای روستائیان دهستان لیراوی و شهروندان بندردیلم حائز اهمیت بسیاری است، آن گونه که در حال حاضر آب آشامیدنی بندردیلم را تأمین می نماید.(که البته لازم به توضیح است که هم اکنون استفاده از طرح خط لوله سراسری استان یعنی طرح کوثر نیز در شهرستانهای دیلم ، گناوه و .... در دستور کار و در حال بهره برداری است.)

علاوه بر رودخانه زهره مهمترین پدیده این ناحیه یا منطقه آبهای نیلگون خلیج فارس است. خلیج فارس قسمتهای غربی و جنوب غربی بخش دیلم را در برگرفته و به واسطه بخش ویژه ای که در اقتصاد مردمان این خطه از جنوب کشور چه از لحاظ تجارت و منابع نفتی و چه از نظر صیادی و ماهیگیری و همچنین تأثیر در آب و هوا و وزش بادهای محلی و موسمی که خود تأثیر مستقیمی در آداب و سنن اجتماعی و اعتقادات و باورهای مردمان منطقه داشته و دارد، اهمیت دو چندانی پیدا می کند.

خلیج فارس دریایی آزاد است که ایران را به وسیله تنگه هرمز از طریق آبهای اقیانوس هند با سایر آب ها و ممالک دنیا مربوط می سازد. و چون بر سر راه خطوط دریایی خاورمیانه واقع شده است، از نظر سوق الجیشی نیز اهمیت استراتژیک بسیار دارد.

به هرحال نکته ای که در اینجا قابل تأمل و حائز اهمیت است این است که :

ما برای احیای دوباره منطقه و تمدنهای بزرگمان نیازمند مایع حیاتی یعنی آب   می باشیم که با همت و تلاش مسئولین و با راهکارهای اصولی و علمی در جهت جذب سرمایه بخشهای خصوصی به ویژه سرمایه گذاران بزرگ داخلی و یا خارجی که در دیگر نقاط نیز پروژه های عظیمی اجرا نموده اند گام برداریم...

مگر دیگر نقاط گرمسیر دنیا چنین فعالیتهایی انجام نداده اند؟ بعنوان نمونه کشورهای حوزه خلیج فارس که از نظر وضعیت آب و هوایی شرایطی مشابه ما و یا بدتر از ما نیز دارند، توانسته اند بحث کشاورزی و تأمین آب و توجه به فضاهای سبز را در دستور کار خود قرار دهند. و توفیقات زیادی نیز در این راه کسب نمایند....

                              این شدنی است اگر بخواهیم و تلاش نماییم ....

پوشش گیاهی به عنوان بخشی از زنجیره حیاتی در هر منطقه تحت تأثیر مستقیم شرایط آب و هوایی آن محل و همچنین وضعیت خاک در برابر عوامل فرسایش است. و نقش ویژه ی آن در زندگی انسانها و جانوران غیرقابل انکار است. بارش کم باران (کمتر از 300 میلی متر) و نامنظمی ریزش آن، خاک نامرغوب (که در پست قبل درباره آن توضیح داده شد.)، دوره گرمای طولانی و عدم وقوع یخبندان در این (منطقه دیلم و دشت لیراوی) باعث گردیده است که چشم انداز پوشش گیاهی در این منطقه  فقیر بوده و در قلمرو منطقه استیپی ایران با گیاهان گرمسیری جا گیرد.

بدین معنی که  درختچه های کوتاه قد و خاردار با فاصله های نسبتاً منظم از یکدیگر زمین این ناحیه به ویژه در مناطق بایر و لم یزرع پوشانده است، که در منطقه دیلم به گدگ موسوم است. و در داخل محل علاوه بر این نوع پوشش گیاهی اندک می توان به طور پراکنده گونه هایی از درختانی چون کهور، کنار، گز و بید را مشاهده نمود که با ریشه های دراز در دل خاک و برگهای ریز، خود را با طبیعت خشن منطقه سازش داده اند.

درخت خرما که شرایط طبیعی برای رشد و نمو آن در منطقه فراهم و مهیاست عمدتاً به دلیل فقدان عامل اساسی که در بخش خاک نیز به آن اشاره شده یعنی فقدان و یا کمبود شدید منابع آبی و عدم دسترسی زمینها به آب مورد نیاز کشاورزی به ندرت پرورش داده می شود.

از ویژگیهای پوشش منطقه دیلم و دشتهای اطراف (تابع دهستان لیراوی) سرسبزی آن در فصل بهار و پس از نزول رحمت الهی در یک دوره کوتاه مدت دو الی سه ماه و یا به عبارتی در نیمه دوم سرما تا اواخر فروردین ماه است. که به علت رطوبت موجود در خاک (حاصل از باران های زمستانی) و طراوت هوا امکان رویش پیدا کرده و مناظر زیبایی را در اطراف زمین های کشاورزی و فواصل گوناگون به وجود آورد که گرمای زودرس و شدید تابستانی موجب تبخیر نمودن آب خاک شده و امکان حیات پوشش گیاهی را با مشکل اساسی همراه می نماید و منجر به پژمردگی و در نهایت خشک شدن آن ها می گردد.

پس بدون شک رویش گیاهان در اواخر زمستان و اوایل بهار در منطقه دیلم و دشت یا جلگه بزرگ لیراوی و تاریخ پررونق این مناطق در تولید برخی از محصولات کشاورزی نشان می دهد که می توان به کشاورزی در این منطقه امیدوار بود اما و فقط اما :

1.   موارد گفته شده در پست قبلی در خصوص عوامل تاثیرگذار برخاک را به دقت شناخته و برای احیاء دوباره خاک برنامه ریزی نمود.

2.   عامل اساسی، اصلی و مهم برای تجدید حیات کشاورزی در منطقه یعنی تامین آب برای دشت بزرگ لیراوی را از مسیل های قابل اطمینان و با شیوه های علمی نوین بررسی نموده و تلاش گردد این مسئله مهم به هر نحوی که امکان دارد حل گردد.

پس تامین آب اولین قدم برای احیاء و زنده نمودن منطقه دیلم و دشت بزرگ لیراوی است. چرا که از جمله عوامل اساسی توسعه هر منطقه احیاء و رونق بخش کشاورزی است. بدون تردید سرمایه گذاری در بخش کشاورزی می تواند ما را در رسیدن به اهداف توسعه بسیار یاریگر باشد....

منبع عکس : http://www.tebyan.net/index.aspx?pid=42423

سالروز شهادت  بزرگ  بانوی اسلام  حضرت فاطمه زهرا (س) الگوی همه زنان عالم در تمامی اعصار را به مسلمانان جهان بویژه ایرانیان مسلمان تسلیت عرض می نمائیم..

در ادامه بررسی موقعیت جغرافیایی منطقه دیلم و دشت لیراوی، در این پست یکی دیگر از عوامل مؤثر که از مهمترین عوامل در تولیدات کشاورزی و پوشش گیاهی هر منطقه می باشد را مورد بررسی قرار می دهیم. خاک که مهمترین عامل کشاورزی در هر منطقه می باشد، به دلیل حاکمیت شرایط اقلیمی نامناسب در منطقه دیلم و عدم توجه کافی از سوی مسئولین و همچنین کم توجهی و بی علاقگی مردم آن گونه که باید مورد توجه و بررسی قرار نگرفته است.

باید اذعان نمود بر اثر تبخیر زیاد، کمی ریزش باران و عوامل محیطی موجود در منطقه دیلم خاک این منطقه را از نوع قلیایی ساخته که در مناطق دور از دریا از ترکیبات شیمیایی غنی برخوردار است. ولی به لحاظ کمبود آب و باران، پوشش گیاهی کمتری در آن رشد و نمو نموده و در نتیجه دارای گیاخاک اندکی می باشد. که این موضوع نفوذ هوا و آب را در این گونه خاکها دشوار نموده و موجب کاهش حاصلخیزی خاک می گردد.

بنابراین در مجموع می توان گفت : خاکهای بخش دیلم در حال حاضر از کیفیتی پایین برخوردار است که با انجام مجموعه اقدامات ذیل و در رأس آنها تأمین آب و استفاده از نظرات کارشناسان و نخبگان امر می توان به بهبود کیفیت خاک منطقه و در نتیجه استفاده مطلوب تر از آن در زمینه کشاورزی امیدوار بود. :

1-    جلوگیری از ادامه شوره زدن زمینها در نواحی ساحلی و نقاط پست دور از دریا با احداث و ایجاد کانالهای زهکشی.

2-    شناخت فنی عناصر شیمیایی تشکیل دهنده خاک  های مناطق مختلف، دادن کودهای مناسب جهت حاصلخیز نمودن آنها.

3-  استفاده از گونه های مناسب گیاهی جهت کشت و در نتیجه ازدیاد گیاخاک ها.

4-    رعایت اصول تناوب کشت محصولات پس از بارور نمودن زمین.

5-    استفاده از نقطه نظرات کارشناسان امرکشاورزی برای بررسی بیشتر در این زمینه.

6-  و مهمترین و اساسی ترین اقدام فراهم نمودن آب با به مر حله درآوردن طرح انتقال آب رودخانه زیدون (زهره) به زمینهای کشاورزی و دهستان لیراوی.

در هرصورت می توان اذعان نمود که حاصلخیز نمودن خاک منطقه دیلم و دشت بزرگ لیراوی کاری است شدنی و می توان یکبار دیگر منطقه را همچون دوره های شکوفایی تمدنهای بزرگ منطقه ( ماهرویان و شی نیز ) احیاء نمود. چنانچه گروه کشاورزی یکی از شرکتهای ژاپنی در دیدار با فرماندار شهرستانمان دیلم در یکی دو ماه قبل اذعان نمودند که احیاء وضعیت کشاورزی منطقه کاری است شدنی و قابل بهره برداری .....

و ) باد بهاره گپو : این باد نیز به مدت 12 روز می وزد و از 25 اردیبهشت تا 15 خرداد ادامه می یابد. در طول این مدت از طرف شمال بادهای نسبتاً زیادی می وزد.

ز ) باد شربان : از مهمترین و معروفترین بادهای منطقه دیلم و دشت لیراوی باد شربان است. این باد از 25 شهریور شروع و تا ده روز گذشته از مهرماه ادامه  می یابد. این باد باعث می شود که پرندگان گران قیمت از قبیل چرخ و بحری از کشورهای شمال غربی مانند عراق و سوریه به سمت منطقه دیلم و روستاهای اطراف بیایند.این باد در هنگام صبح به صورت نسیمی ملایم و خنک می وزد. اما در هنگام بعدازظهر و غروب تند شده و همراه گرد و غبار غلیظ می باشد. این گرد و غبار باعث می شود پرندگان در هنگام پرواز لانه های خود را گم کرده و همراه باد به مناطق دیلم و روستاهای بیایند.

ک ) باد چویزب : این باد تقریباً از 20 مهرماه شروع و تا اوایل آبان ماه ادامه می یابد. معمولا در هنگام شب می وزد و همراه با حالت طوفانی ، باران و رعد و برق می باشد. شدت وزیدن آن حداکثر یکساعت و احیاناً یک شب می باشد.

ل ) باد لهیمر : یکی دیگر از بادهای معروف منطقه دیلم باد لهیمر است. این باد از چهار سو می وزد. ممکن است از اول آبان تا پایان ماه بوزد. این باد بیشتر در دریا و بعضی مواقع در کوهستانها  می وزد.

م ) باد ایام دیمانی :دیمانی به معنای آرام و به روزهایی گفته می شود که باد نمی وزد و یا اینکه سرعت باد بسیار آرام است. و هوا بیشتر به صورت شرجی است. در این ایام که تقریباً از اواسط تیرماه شروع می شود درختهای نخل شکوفه می دهند بعد از آن میوه خارک (خرمای کال) به وجود می آید که در پایان به رطب و یا خرما تبدیل می شود.

ق ) تش باد (تشباد) : در تابستان باد بسیار گرم و سوزنده ای از ناحیه شمال می وزد که به آن تشباد یا آتش باد می گویند.

برگرفته از مطالب گردآوری شده همشهری فرهنگیمان استاد فتح الله علیمرادی.

بادها به عنوان یک عامل در کیفیت آب و هوای هر منطقه به ویژه در سواحل دریا اهمیت خاصی دارد. بادها در حرکت کشتی ها و لنج ها، در کاهش یا افزایش درجه حرارات، رطوبت، وضعیت دریا، تعداد ماهی در سواحل جهت صید و در نهایت آداب و رسوم مردم و شکل مسکن و غیره نقش ویژه ای دارند. از مهمترین بادهای ویژه منطقه دیلم و دشت لیراوی عبارتند از :

الف ) بادشمال : بادشمال از جمله بادهای منطقه دیلم می باشد که در 9 ماه از سال به موازات ساحل شمالی خلیج فارس می وزد. و تقریباً همه جا به باد شمال معروف است، ولو اینکه جهت وزش آن از مغرب و حتی جنوب غربی باشد. باد شمال در زمستان به همان بادی اطلاق می شود که در دنباله هسته های کم فشار می وزد و اغلب طوفان های ناگهانی و خطرناکی بوجود می آورد. ولی بهترین نمونه های آن باد شمال چهل روزه است که از اواسط خرداد تا اواخر تیرماه و با نظم و شدت فوق العاده می وزد و در نواحی شمالی خلیج فارس گرد و خاک فراوانی از صحراهای سوریه و عراق به همراه دارد.

ب ) باد شرجی (قوس یا کوس) : باد شرجی یا باد جنوب شرقی که در زمستان همان است که مراکز فشار مدیترانه رفته به طرف آن کشیده می شود. ولی در تابستان از بادهای بسیار نامطلوب سواحل شمال خلیج فارس به شمار می رود. این باد در فصل تابستان پس از عبور از دریا رطوبت زیاد با خود به همراه آورده و نم نسبی هوا را به شدت بالا می برد.

ج ) بادشمال نوروز : این باد در شب عید نوروز و یا یک شب قبل از آن می وزد. گاهی نیز از 26 اسفندماه شروع شده تا 5 یا 6 فرودین ادامه می یابد. این باد در گذشته به نام «توبیه» یا « دوم بر» نیز معروف بوده است.

د ) باد ایام غیابه : این باد بعد از شمال نوروزه شروع به وزیدن نموده.که از 14 فروردین شروع تا 15 اردیبهشت ماه ادامه می یابد. این باد رعد و برق و باران نیز به همراه دارد.

هـ ) باد بهاره کوچک : مدت وزیدن این باد ده روز است که از 15 اردیبشهت ماه تا 25 اردیبهشت ماه ادامه می یابد. این باد به صورت خشک و با سرعت می وزد و موجب خشک شدن ساقه جو و گندم نیز می شود. و برای درو کردن آماده می کند.

ضمن تقدیر و تشکر از نقطه نظرات دوستان در خصوص مطالب ارائه شده در پستهای قبل و پیشنهادات آنان برای بهتر نمودن مسیر شرح و بسط مطالب و گزارشات، در زمینه استفاده از تصاویر برای زیباتر نمودن مطالب باید عنوان داریم که نظر خودمان نیز همین بوده و در آینده ای نزدیک تلاش خواهیم نمود عکسهایی متناسب با موضوع  در کنار مطالب ارئه شده درج نماییم .

همچنین درخواست دوستان مبنی بر معرفی بیشتر طوایف و اسامی ذکر شده از خوانین و یا افراد دیگر که در پستها به نوعی به آنان اشاره شده. باید عرض نماییم بعلت حجم بالای مطالب و همچنین رسالت وبلاگ ماهرویان در بازگو نمودن تاریخ تمدنهای منطقه و بندردیلم با ذکر کلیات. امکان مناسب برای پرداختن به تمامی حوادث تاریخی بویژه سرگذشت افراد مقدور نیست علی ایحال در فرصتهای آتی برای تمامی موارد ذکر شده جزئیات لازم را شرح خواهیم داد.

لذا هدف اول ارائه مطالب به صورت کلی تر است تا بتوانیم با نگاهی کلی و جامع زوایای تاریخ شهرستان را برای یکبار بازگو نموده و سپس در صورت امکان جزئیات لازم را نیز شرح دهیم . امید که به اهداف تعیین شده دست یابیبم.

و اما ادامه مطالب:

در این قسمت به جغرافیای شهرستان دیلم در چند سال پیش که هنوز به صورت بخش اداره می شد، خواهیم پرداخت.

1- ویژگی و موقعیت جغرافیایی بندردیلم:

استان بوشهر در ساحل جنوبی خلیج فارس بین استانهای خوزستان درغرب، هرمزگان در جنوب شرقی و استانهای فارس و کهیلویه و بویراحمد در شمال شرقی و شمال محدود شده است. این استان در حال حاضر دارای نه شهرستان با نامهای بوشهر(مرکزآن بندربوشهر)- دشتستان (برازجان)- گناوه (بندرگناوه)- دیلم(بندردیلم)- دشتی(خوروموج)- کنگان (بندرکنگان)- دیر (بندردیر)- تنگستان (اهرم) و جم (با مرکزیت جم) می باشد.

قبلاً دیلم در تقسیم بندیهای استان از بخشهای گناوه بوده ، به گونه ای که شهرستان گناوه دارای سه بخش به نامهای: بخش مرکزی – بخش دیلم و بخش بندرریگ بود. بخش دیلم دارای 1700 کیلومترمربع وسعت بوده که تقریباً مساحت آن 5/2 برابر كشورهاي كوچک آسیایی همچون بحرین و سنگاپور است. شهر دیلم در زمانی که بندردیلم جزء بخشهای شهرستان گناوه بود تنها شهر این بخش بوده و بقیه مناطق را ساکنین 43 روستا تشکیل می داده اند. که تابع دهستان قدیمی و بزرگ لیراوی می باشند.

۲- وضعیت آب و هوایی منطقه دیلم :

مجموعه عواملی مانند بارندگی سالیانه و بادهای غالب که پارامترهای مهم مورد مطالعه در بحث آب و هوا می باشند در منطقه جنوب ایران بویژه در منطقه بندردیلم نیز توسط عوامل طبیعی همچون طول و عرض جغرافیایی، ارتفاعات و موقعیت نسبت به دریا و توده هوایی تعیین می گردند.در تقسیم بندی آب و هوایی با توجه به میانگین بارندگی سالیانه و معدل درجه حرارات سالیانه، این منطقه (دیلم) دارای آب و هوایی گرم و خشک بیابانی بوده ولی به دلیل تأثیر تعدیل کننده خلیج فارس از نوع کناره ای (یا هوای مرطوب) می باشد. بدین معنی که رطوبت خلیج فارس در سواحل باعث می شود که اختلاف دمای فاحش بین شب و روز و زمستان و تابستان آن گونه که در نواحی و مناطق داخلی و نواحی بیابانی ایران حاکم است، در این منطقه وجود نداشته باشد. بنابریان با توجه به قاعده کلی بهم خوردگی نظم فصول در مناطق نزدیک به خط استوا که شامل منطقه دیلم نیز می گردد. می توان گفت: که منطقه دیلم عمدتاً دارای 2 (دو) فصل تابستان و زمستان است كه فصل تابستان از مدتی طولانی تر برخوردار بوده و شامل 8 الی 9 ماه از فصل سال می گردد که در گرم ترین ماههای سال حداکثر دمای هوا به 45 درجه سانتیگراد نیز می رسد. فصل تابستان با فقدان بارش و گرمای شدید همراه با رطوبت از فصل زمستان متمایز می گردد.

در ادامه این مطلب سعی خواهیم نمود یکی از عوامل تأثیرگذار بر شرایط آب و هوایی منطقه یعنی بادهای موسمی منطقه شرح داده شود ...  

ماهرویان = بازشناخت دوباره تاریخ منطقه.

ماهرویان = شناخت دیلم و تمدنهای تاریخی موجود در منطقه.

ماهرویان = نگرش با دیدی نو و تازه به دیار تاریخی مان بندردیلم.

ماهرویان = شناخت ناشناخته های موجود در دشت بزرگ لیراوی.

ماهرویان = آشنایی با پیشینه  و دورنمایی از تاریخ و آثار تاریخی ، سیاحتی دیلم.  

ماهرویان =شناخت مراحل 7 گانه تحولات تاریخی تمدنهای ماهرویان،شی نیز و بندردیلم.

نظرسنجی ماهرویان:

حال سوال اساسی و اصلی ما از شما دوستان، خوانندگان و همشهریهای عزیز :

¨     شما از ما چه انتظاری دارید ؟؟؟؟؟.

دوستان لطف کنند نظرات خود را برای بهتر دنبال نمودن مطالب در بخش نظر دهید عنوان کنند.... حتما منتظر نظرات شما هستیم....     نظر بدهید !!!!.....

مدیریت وبلاگ ماهرویان

http://mahryan.blogfa.com

۱- محله بهبهانی ها و عمارت قلعه اولین نقطه شهری بندردیلم : بنا به اطلاعات مکتسبه از بزرگان و صاحب نظران بندردیلم و شواهد موجود اولین و قدیمی ترین به محله شهردیلم محله بهبهانی ها معروف است، که توسط گروهی از مردم بهبهان به سرکردگی شخصی موسوم به محمدطاهر به این دیار آمده بودند شکل گرفته بود. این محله به تدریج به لحاظ رونق امورجاری و دریانوردی گسترش پیدا می کند. بعد از محمدطاهر پسرش موسوم به احمدخان زمام امور را بدست میگیرد. از آنجا که این در این دوران خوانین و سرکردگان محلی قدرت را دردست داشتند و رونق و رکود اجتماعی هر منقطه ای بستگی زیادی به درایت و کاردانی امیران محلی داشت و در زمان احمدخان امور تجاری و معاملات رشد چشمگیری یافته و در نتیجه اهمیت بندردیلم بیش از سنوات قبلش می گردد. عمارت قلعه در این دوره مقر والی و حاکم شهر بود. منازل مسکونی عمدتاً در گرداگرد آن بنا نهاده شده بود. که در واقع هسته اصلی و اولیه شهر دیلم را تشکیل میداد.

قبرستان قدیمی در محدوده بین ساختمان برق و حسینیه کنونی واقع شده بود که امروزه جزء نقاط مسکونی شهر می باشد.

در محدوده بین ساختمان برق و پمپ بنزین قدیم باغی انبوه از درختان میوه ازجمله انجیر موسوم به باغ سیدعلی قرار داشت. که البته امروز اثری از آنها نیست.  

در جنوب پمپ بنزین همانگونه که آثار آن تا سالهای قبل وجود داشت بویژه در میدان انگلیسیها (هنرستان کنونی) تأسیسات انگلیسی ها که شامل منازل مسکونی، کارخانه کوچک برق و دستگاه هدایت کننده کشتی ها و غیره واقع شده بود.   

2- از دیگر محلات قدیمی بندردیلم می توان به محله هیرونی (جنوبی) و محله سبخی (نوعی خاک مرطوب) اشاره نمود که محله اخیر در شرق دیلم واقع شده است. محله دیگری به نام محله « سربست » در گذشته مابین سبخی و قبرستان قدیمی قرار داشته است. که فاقد شبکه بندی خیابانی و غیره بوده است...

آیا می توانید به صورت ذهنی تصویری از بندردیلم قدیم را در ذهن خود مجسم نمائید؟...

بدون شک یکی از مهمترین راههای شناسایی تمدن و تاریخ هر منطقه شناسایی اماکن تاریخی موجود در آن منطقه است، گرچه حوادث تاریخی یک منطقه را که در مدت زمانی بس طولانی و شاید قرنهای متمادی اتفاق افتاده ، نمی توان به آسانی بیان نمود چرا که به ساعتها ، روزها ، ماهها و سالها پژوهش و تحقیق نیاز است. اما با وسع و توان اندک علمی خود به بیان بخشی از تاریخ این دیار کهن (بندردیلم و تمدنهای موجود در منطقه در آن زمانها) خواهیم پرداخت. و امیدواریم در این راه همراه و مشوق ما باشید....

1-   زیارتگاه امام رضا (ع) : در محدوده شهر تاریخی شی نیز چندین زیارتگاه از قدیم الایام تا کنون پا برجاست. یکی از آن  زیارتگاههای قدیمی موسوم به قدمگاه امام رضا می باشد که در ضلع جنوبی بندراماحسن واقع است. سال ساخت این بناه به طور دقیق در منابع تاریخی ذکر نگردیده است. مرمت این اثر تاریخی در سال 1361 شمسی در زمان جنگ تحمیلی با همت سربازان پدافند هوایی مستقر در اطراف شهرکت نفت بهرکان صورت گرفته است. ماجرای مرمت این اثر تاریخی بسیار جالب و قابل توجه است و آن اینکه پس از بریدن ترمز یکی از فرماندهان آن محدوده و نجات معجزه آسای ایشان، فرمانده مذکور به همراه تنی چند از سربازان خود با اعتتقاد قلبی که داشتند بنایی بر آن برپا می سازند. به دلیل موقعیت خاص قرار گرفتن آن در جوار کوه و دریا و نخلستان مجاور آن از زیبایی خاصی برخوردار است. وزایران زیادی را نیز به خود جذب نموده است....

2-    قدمگاه بی بی مریم و شاهزاده عبدالله : بی بی مریم میان روستای حصار و بندرامام حسن واقع است و شاهزاده عبدالله در فاصله کمی از آرامگاه امامزاده حسن بر بالای تپه کوچکی که از سنگ بنا گردیده است و از آئینه ها و نقاشی های قاب گرفته درون حرم چنین برمیآید کـه دارای پیـشینـه تاریـخـی قـوی برخـوردار        می باشد....

3-   عمارت قلعه (محله قلعه ): در حاشیه دریا و در ضلع جنوبی محله های بهبهانی و دهدشتی دیلم آثار قلعه به صورت تلی که وسعت آن تا حسینیه اعظم کنونی ادامه داشته است و بعد از تخریب به صورت بلندایی درآمده که مسجد قلعه برآن بنا نهاده شده است. گفته می شود این قلعه سالیان سال مقر و جایگاه حاکم وقت بوده است. در هر صورت یکی از نقاط تاریخی بندردیلم که از قدمت زیادی برخوردار است همین محله قلعه می باشد...

4-   مقبره های سیدمحمدجبل عاملی، بی بی مریم ، سیدغریب و سیدحاجی: در قسمت وسطی شهر بندردیلم و حواشی درمانگاه امام رضا(ع)،این مقبره ها قرار دارند که به قبره سید معروف است. قبلاٌ این منطقه قبرستان و گورستان عمومی شهر به نام انجیرل معروف بوده است. این مکان یا مقبره از قدمت تاریخی تقریبا زیادی برخوردار است و به دوره قبل از قاجار برمیگردد. چرا که در دوره ناصرالدین شاه قاجار این مکان مجدداً با سنگ مرمر بازسازی شده ....

5-   آثار بندرقدیمی و تاریخی حماد: در شمال بندردیلم کنونی و غرب روستای تنوب به فاصله 5 کیلومتری آثار بندر متروکه حماد با درختان انبوه آن قرار دارد، در زمان اعراب خلیفات بر دیلم این بندر تا سلسله زندیان رونق داشته است.و مرکز تجارت بازرگانان هندی و بهبهانی بوده است.عده ای معتقدند این بندر نام خود را از حمدان قرمط موسسه سلطه قرمطیان گرفته است....

6-   قلعه آغاخان ليراوي(قلعه تاريخي و معروف حصار): این قلعه در زمان قاجار بنا نهاده شده است. از حیث معماری و بنایی درخورتوجه است. این ساختمان که در محدوده زمینی به سماحت 4000 مترمربع بنا نهاده شده است، دارای اتاق های ردیفی است که بر زیرزمینی بزرگ بنا نهاده شده است. اطراف قلعه نیز چهار برج حفاظتی بنا نهاده شده است. مصالح به کار برده شده در آن خشت خام و گل و سقف آن از چوبهای ساج گران قیمت بوده است. پنجره ها و در اتاقهای آن از جنس تخته محکم ساج ساخته شده است. این قلعه بنا به منابع تاریخی که ذکر شده بین سالهای 1295 تا 1300 ساخته شده است البته قبل نیز جزء آثار ملی و تاریخی کشور به ثبت رسیده اما متاسفانه بدلیل عدم توجه به نگهداری و حفاظت از آن و در اثر فرسایش تدریجی در حال نابودی است .....