این دو بندر در نقطه های شمالی و جنوبی شهرستان دیلم به صورت  مخروبه های باستانی مدفون شده در کنار دریای خلیج همیشه فارس به فاصله حدود پنجاه کیلومتر از همدیگر قرار گرفته و بندر دیلم کنونی تقریباً میان آن دو بندر پرعظمت قدیم واقع گردیده و شهرستان دیلم وارث هر دو بندر کهن می باشد در پای مخروبه های باستانی شهر ماهرویان قریه شاه زاده عبدالله و بر سینه شهر شی نیز روستاهای پر قدمتی چون حصار و امام حسن قرار گرفته است . این دو شهر زمانی در اوج قدرت و از بهترین بنادر کشور محسوب می شده اند دارای واردات و صادرات مهم وجایگاه سیاحان وبازرگانان فراوانی بوده است و اغلب محصولات از دشت وجلگه بزرگ لیراوی که در آن زمان خود مهد شهرکهای وابسته به این دو بندر بوده است به دست می آمده واز طریق این بنادر به نقاط مختلف جهان با کشتی های تجاری صادر ونیز کالاهای زیادی وارد می شده است بنادر پر عظمت ماهرویان و شی نیز چه در زمان هخامنشیان وچه در زمان پارتها واشکانیان همواره از پر رونق ترین بنادر جهان بوده است اوج ترقی آن بنادر از زمان ساسانیان شروع شده بود چنانچه در تاریخ می خوانیم (( ساسانیان به امر دریانوردی وکشتیرانی وبندر سازی در خلیج فارس توجه مخصوص داشته و شاهپور دوم نیروی دریایی عظیمی را در خلیج فارس بر قرار کرد رونق واعتبار بنادر بزرگ ومعتبر، با شکوه وجلالی همچون مهروبان (ماهرویان) در کناره شمالی خلیج فارس و همچنین شاه راه مواصلاتی اصفهان به مهروبان دلالت بر توجه بیش ازحد ساسانیان به این خطه از جنوب کشور دارد.)) در تاریخ مکرراً می خوانیم که: مهروبان شهراست بر کنار دریا چنان که موج دریا بر کنار شهر می زند و بندر گاهی است برای کشتی ها... بدون شک تاریخ باعظمت این دیار بر هیچ کس پوشیده نیست ماهرویان نشان از عظمت دارد. 

(( ... واز آنجا به شهر مهروبان رسیدیم، شهری بزرگ است بر لب دریا نهاده برجانب شرقی و بازاری بزرگ دارد و جامه ای نیکو، اما آب آن از باران بود و غیر از آب باران، چاه و کاریزی نبود که آب شیرین دهد. آن شهر را حوض ها و آبگیریها باشد، که هرگز تنگی آب نبوده و در آنجا سه کاروانسرای بزرگ ساخته اند هر یک از آن چون حصاری است محکم و عالی و در مسجد آدینه آنجا بر منبر، نام یعقوب لیث صفاری دیدم نوشته، پرسیدم از یکی که حال چگونه بوده است؟ گفت یعقوب لیث تا این شهر گرفته بود ولیکن دیگر هیچ امیر خراسان را آن قوت نبوده است و در این تاریخ که من آنجا رسیدم آن بندر پرعظمت بدست پسران اباکالیجار بود که ملک پارس بود و خواربار یعنی ماکول این شهر از شهرها و ولایتها برند که آنجا جز ماهی چیزی نباشد. و دراین شهر باجگاهی است و کشتی بندان، و چون از آنجا به جانب جنوب بر کنار دریا بروند تا ناحیت توه و کازرون باشد. و من در این شهر مهروبان بماندم، به سبب آنکه گفتند راه ها نا ایمن، از آنکه پسران باکالیجار با هم جنگ و خصومت داشته و هریک سری می کشیدند و این ملک باعظمت را درگیر اختشاش و پریشانی می نمودند....))

وبلاگ بندر ماهرویان سالروز ارتحال معمار کبیر انقلاب اسلامی

 حضرت امام خمینی (ره) را به عموم دوستدارانش تسلیت

می گوید .